Βιβλίο
Πέρα από την ενοχή και την εξιλέωση
Απόπειρες ενός εκμηδενισμένου να υπερβεί το ανυπέρβλητο

Ζαν Αμερύ
Μεταφραστής: Γιάννης Καλιφατίδης
Αθήνα
Άγρα
Αριθμός Έκδοσης: 1
2010
σ. 275
Σχήμα: 21χ14
Δέσιμο: Μαλακό εξώφυλλο
ISBN: 978-960-325-878-0
Γλώσσα πρωτοτύπου: γερμανικά
Τίτλος πρωτοτύπου: Jenseits von Schuld und Sühne: Bewältigungsversuch eines Überwältigten
Σημειώσεις: Σημειώσεις: Γιάννης Καλιφατίδης.
Περιέχει Βιβλιογραφία
Κυκλοφορεί
Τιμή: 17.16€ Φ.Π.Α.: 6%
(Τελευταία Ενημέρωση: 02-12-2010)
Περίληψη:

"Το γεγονός ότι μόνο εγώ γνώριζα και ακόμη γνωρίζω την ηθική αλήθεια των χτυπημάτων, που βουίζουν μέχρι σήμερα μες στο κεφάλι μου, με καθιστά πολύ πιο αρμόδιο ως κριτή εν συγκρίσει όχι μόνο με τον δράστη αλλά και με την κοινωνία, η οποία δεν νοιάζεται παρά μόνο για την επιβίωσή της".

Το 1964, με αφορμή τις δίκες για τα εγκλήματα του Άουσβιτς στη Φρανκφούρτη, ο Αυστροεβραίος Ζαν Αμερύ έσπασε τη σιωπή είκοσι χρόνων, νιώθοντας επιτακτική μέσα του την ανάγκη να καταθέσει τους στοχασμούς που είχε αντλήσει από την προσωπική εμπειρία του ως θύμα και επιζών της ναζιστικής κτηνωδίας. Μαζί με τον Πρίμο Λέβι έδωσαν τον πιο νηφάλιο στοχασμό πάνω στη Σοά.

Τα πέντε δοκίμια εκδόθηκαν το 1966, καθιερώνοντας τον Αμερύ ως έναν από τους μεγαλύτερους στοχαστές του γερμανόφωνου χώρου. Στα αυτοβιογραφικά του δοκίμια, αυτό που τον απασχολεί είναι μάλλον η θέση του θύματος, η οποία κατά τον ίδιο παραμένει αμετάβλητη ακόμα και μετά τον πόλεμο, σε μια εποχή όπου το δικαίωμα στην αποκατάσταση της ανθρώπινης αξιοπρέπειας ηχεί παράταιρο μπροστά στην ανάγκη για "υπέρβαση του παρελθόντος" κατά την πραγμάτωση του "οικονομικού θαύματος".

Επιχειρώντας μια φαινομενολογική ανάλυση των θυμάτων του ναζισμού, ο συγγραφέας έρχεται να φωτίσει τη θέση του διανοούμενου στο Άουσβιτς, υπό συνθήκες όπου το πνεύμα φτάνει στα όριά του και αποτυγχάνει να συνδράμει τον πνευματικό άνθρωπο, ενώ συγχρόνως αποδεικνύεται μάλλον αυτοκαταστροφικό για τον ίδιο, καθώς η κληρονομιά του ευρωπαϊκού πολιτισμού δεν του προσφέρει το παραμικρό στήριγμα. Με προκλητική νηφαλιότητα, και χωρίς ίχνος συγκινησιακής φόρτισης, καταπιάνεται με το ζήτημα του βασανισμού, υποστηρίζοντας ότι εκείνος που έχει μαρτυρήσει χάνει το δικαίωμα να ορίζει το σώμα του και συγχρόνως την εμπιστοσύνη του στον κόσμο. Σε ό,τι αφορά το ρόλο της πατρίδας, ο Αμερύ αναλύει σε βάθος τη θέση του εκπατρισμένου: η στέρηση της πατρίδας εκτοπίζει κάθε αίσθημα ασφάλειας και στοιχειώνει τον εκδιωγμένο με την επίγνωση ότι ο οικείος του τόπος τον έχει εγκαταλείψει για πάντα. Στο δοκίμιο "Η αναγκαιότητα και η αδυνατότητα να είσαι Εβραίος" καταπιάνεται με την εβραϊκή ιδιότητα ως αναγκαία μα και αδύνατη επιλογή. Ως άθρησκος και αφομοιωμένος Εβραίος, υποστηρίζει ότι έχει τη μοίρα μα και το καθήκον να είναι Εβραίος όσο εξακολουθεί να υπάρχει έστω και ένας αντισημίτης.

Η έκδοση συνοδεύεται από δύο λαμπρά δοκίμια του W. G. Sebald: "Η απώλεια της πατρίδας: ο J. Amery και η Αυστρία" και "Jean Amery και Primo Levi", καθώς και από αναλυτικές σημειώσεις του μεταφραστή.

Κριτικές - Παρουσιάσεις:
"ο βιβλιοθηκάριος της Αυγής"Ιστορίες αντίστασης"Η Αυγή"24/2/2013
Λάμπρος ΣκουζάκηςΠέρα από την ενοχή και την εξιλέωση"Πανδοχείο"16/4/2012
Σάββας ΜιχαήλΗ δικαιοσύνη των εκμηδενισμένωνΠεριοδικό "Νέα Εστία"1853Απρίλιος 2012
Δημήτρης ΕλευθεράκηςΠέρα από την ενοχή και την εξιλέωσηΠεριοδικό "Νέα Ευθύνη"9Ιανουάριος-Φεβρουάριος 2012
Αλεξάνδρα ΔεληγιώργηΑποικίες τιμωρημένων"Ελευθεροτυπία"/ "Βιβλιοθήκη"67715/10/2011
Φραγκίσκη ΑμπατζοπούλουΖαν Αμερύ: Ο σκοτεινός δρόμος προς την ελευθερία"The Athens Review of Books"21Σεπτέμβριος 2011
Γιάννης ΑσδραχάςΗ αυτοβιογραφία Εβραίου διανοούμενου που διασώθηκε από το κρεματόριο του Άουσβιτς"Εξπρές"12/6/2011
Κωστής ΠαπαγιώργηςΗ Σοά και η ανάκτηση της μνήμης"Lifo"2529/6/2011
Κωστής ΠαπαγιώργηςΕνοχή και την εξιλέωση"Ο Κόσμος του Επενδυτή"14/4/2011
Σπύρος ΓιανναράςΕρωτήματα ενώπιον του Κακού"Η Καθημερινή"5/3/2011
Χαρίκλεια Γ. ΔημακοπούλουΠέρα από την ενοχή και την εξιλέωση"Εστία"5/3/2011
Δημήτρης ΑναστασόπουλοςΤο Άουσβιτς πέρα από το συρματόπλεγμα"Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία"/ Ένθετο "ΕΠΤΑ"6/2/2011
Κατερίνα ΣχινάΑπόπειρες υπέρβασης του ανυπέρβλητου"The Books' Journal"4Φεβρουάριος 2011
Οντέτ Βαρών - ΒασάρΟ διανοούμενος στο στρατόπεδο συγκέντρωσης"Το Βήμα"/ "Βιβλία"23/1/2011
Μαρία ΔρουκοπούλουΚαυτό Μελάνι"Lifo"22916/12/2010