Βιβλίο
Μια συνείδηση ενάντια στη βία
Καστελιόν κατά Καλβίνου

Στέφαν Τσβάιχ
Μεταφραστής: Δημήτρης Δημοκίδης
Αθήνα
The Athens Review of Books
2019
σ. 336
Σχήμα: 21χ14
Δέσιμο: Μαλακό εξώφυλλο
ISBN: 978-960-252-018-5
Γλώσσα πρωτοτύπου: γερμανικά
Τίτλος πρωτοτύπου: Castellio gegen Calvin oder Ein Gewissen gegen die Gewalt
Σημειώσεις: Πρόλογος: Μανώλης Βασιλάκης.
Κυκλοφορεί - Εκκρεμής εγγραφή
Τιμή: 15.50€ Φ.Π.Α.: 6%
(Τελευταία Ενημέρωση: 14-01-2020)
Περίληψη:

Αυτό το έργο του Τσβάιχ είναι ένα από τα πιο αδικημένα αριστουργήματα, καθώς ο πρωτότυπος τίτλος "Καστελιόν κατά Καλβίνου" δημιουργεί την παρεξήγηση ότι το θέμα του είναι μια "παλαιά θεολογική διαμάχη" και ως εκ τούτου δεν μας αφορά. Εκδόθηκε το 1936, δηλαδή την εποχή των Μουσολίνι, Χίτλερ και Στάλιν, της ανόδου και κυριαρχίας των ολοκληρωτισμών. Η ελευθερία της σκέψης και της έκφρασης, για την οποία αγωνίστηκε ο Καστελιόν, το πιο θεμελιώδες δηλαδή ανθρώπινο δικαίωμα που πρώτο καταλύει κάθε τυραννία και επιβουλεύεται κάθε εξουσιαστής, ήταν το μέγα θέμα που επέλεξε ως καταλληλότερο ο Τσβάιχ για να μιλήσει σ' εκείνη την εποχή των τεράτων του ολοκληρωτισμού. Όπως δέκα χρόνια αργότερα ο Καμύ επέλεξε την αλληγορία της πανούκλας.

Στο έργο αυτό του Τσβάιχ θα ταίριαζε ο τίτλος "Η Ανατομία των Ολοκληρωτισμών". Ακόμη κι ένα κεφάλαιό του αξίζει παραπάνω από ολόκληρα πολύκροτα έργα που οι πάντες επικαλούνται (η κοινοτοπία της επιπολαιότητας!), αλλά λίγοι διάβασαν, λιγότεροι κατανόησαν και ελάχιστοι αμφισβήτησαν. Στη βάση των αυταρχικών ή τυραννικών καθεστώτων, στη βάση των ολοκληρωτισμών ήταν και είναι πάντα οι περιορισμοί και οι απαγορεύσεις στην ελευθερία της σκέψης, την ελευθερία του λόγου, της έκφρασης· και της αντίστοιχης πράξης.

Το 1554 ο Καστελιόν διατύπωνε καθολικής ισχύος αρχές, για κάθε διανοητική-ψυχική καταπίεση και τρομοκρατία και για κάθε εποχή, κι όχι μόνο για τις τότε θρησκευτικές πεποιθήσεις. Αρχές διατυπωμένες σαν άρθρα ενός Συντάγματος της Ανθρωπότητας, όπως λόγου χάρη: "Το να αναζητήσει κανείς την αλήθεια και να την πει όπως τη σκέφτεται δεν μπορεί ποτέ να είναι εγκληματικό. Σε κανέναν δεν επιτρέπεται να επιβληθεί οποιαδήποτε πεποίθηση. Οι πεποιθήσεις είναι ελεύθερες". "Γιατί η αλήθεια συνίσταται στο να λέει κανείς αυτό που σκέφτεται, ακόμη κι αν σφάλλει". Ενός Συντάγματος της Ανθρωπότητας που θα έπρεπε να έχει ακροτελεύτιο άρθρο τα λόγια του Τσβάιχ: "Ποτέ ένα δικαίωμα, ποτέ μια ελευθερία δεν έχει κατακτηθεί τελειωτικά ενάντια στη βία της εξουσίας, που απλώς αλλάζει αδιάκοπα μορφή. Πάντα θα απειλείται κάθε βήμα προόδου, κάθε κατάκτηση της ανθρωπότητας, πάντα το αυτονόητο θα τίθεται υπό αμφισβήτηση. Ακριβώς όταν αρχίζουμε να θεωρούμε την ελευθερία καθημερινή πρακτική και όχι πλέον ιερότατο απόκτημα, αναδύεται από το σκοτάδι του ανθρώπινου υποσυνείδητου, από τον κόσμο των τυφλών ορμών, η παράφορη επιθυμία για βιασμό της".

Κριτικές - Παρουσιάσεις:
Περικλής Σ. ΒαλλιάνοςΤο φραγγέλιο των «Αγίων»: η Γενεύη του Καλβίνου αρχέτυπο του ολοκληρωτισμού"The Athens Review of Books"118Ιούνιος 2020
Πέτρος ΜαρτινίδηςΥπό τον ήλιο των Αψβούργων"The Athens Review of Books"118Ιούνιος 2020
Μανώλης ΒασιλάκηςΟ Τσβάιχ και τα ελληνικά kangaroo courts"The Athens Review of Books"118Ιούνιος 2020
Σώτη ΤριανταφύλλουMια συνείδηση ​​ενάντια στη βία"Athens Voice"29/4/2020
Κώστας ΚαρακώτιαςΗθική της ελευθερίας και της αντίστασης"Εφημερίδα των Συντακτών"4/4/2020
Εύα ΣτάμουΟ Στέφαν Τσβάιχ και οι ολοκληρωτισμοί"Athens Voice"12/2/2020
Γιάννης ΑντωνιάδηςΜια συνείδηση ενάντια στη βίαhttps://www.bookfeed.gr4/2/2020
Τάκης ΘεοδωρόπουλοςΟι φιλελεύθεροι, ο Καλβίνος και η ενιαία σκέψη"Η Καθημερινή"/ "Τέχνες και Γράμματα"26/1/2020
Στράτος ΦουντούληςΤο φαινόμενο Τσβάιχ ή Καστελιόν κατά Καλβίνουhttp://www.staxtes.com24/1/2020
Μανώλης ΒασιλάκηςΗ Ανατομία των Ολοκληρωτισμών"The Athens Review of Books"113Ιανουάριος 2020